Кілт сөз бойынша іздеу

Жоғары Бизнес Мектебі - Бизнес-коғамдастықты колдауға он жыл

ЖАНАЛЫҚТАРҒА ОРАЛУ

Жоғары Бизнес Мектебі - Бизнес-коғамдастықты колдауға он жыл

Жақында біз НУ Жоғары бизнес мектебінің деканы, технологиялық болжау, маркетинг және технологияларды енгізу саласында жиырма жылдық тәжірибесі бар танымал технологиялық стратег және визионер доктор Патрик Дюпарктан сұхбат алдық. Доктор Дюпарк ең үздік бизнес мектептерінде сабақ берді және Еуропа мен АҚШ-та бизнес-мектептерді құруға және қайта құруға көмектесті.

Сұхбатында доктор Дюпарк жаңа бизнес-мектепті (оның бұл салада үлкен тәжірибесі бар) бастау және дамыту туралы ойларымен бөлісті. Атап айтқанда, ол Назарбаев Университетінің Жоғары бизнес мектебі, оның көрнекті бағдарламалары мен зерттеулері, негізгі жетістіктері (мысалдар мен көрсеткіштерде) және Қазақстанның жүрегі-Нұр — Сұлтан қаласында әлемдік деңгейдегі осы бизнес-мектеп іске қосылған сәттен бастап соңғы он жылда бағдарламалардың қалай дамығаны туралы айтып берді.

Жұмыстың басталуы: Кәсіби Даярлық Бағдарламалары

ЖБМ өткен жолды қалай сипаттайтын едіңіз және жоғары сапалы білімі бар бизнес-мектеп құру бойынша өршіл міндетті табысты шешу үшін қандай тәсілдер қабылданды?

«Жоғары бизнес мектебінің тарихы - бұл күрделі өнімдерді ұсынудың мұқият жоспарланған стратегиясының тарихы, нәтижесінде әлемдік деңгейдегі бизнес-мектептің барлық сипаттамалары бар, (i) Кәсіби Даярлық Бағдарламалары (сонымен қатар Басқарушы қызметкерлерге арналған бағдарламалар деп аталады), (ii) Ғылыми дәреже бағдарламалары (аккредиттеу үшін қажет) және (iii) Ғылыми көшбасшылық (рейтингтер үшін қажет) бойынша жаһандық деңгейде бәсекелесуге дайын мектеп пайда болды.

Мықты бренд құруға деген біртіндеп көзқарас бизнесте жақсы түсініледі: оңайдан қиынға дейін, қарапайымнан күрделіге дейін, ең арзаннан ең қымбатына дейін», - деп жауап берді доктор Дюпарк.



Жұмыстың басталуы: Кәсіби Даярлық Бағдарламалары

Кәсіби даярлық бағдарламалары, олардың басқа бағдарламалар арасындағы рөлі, оқытылатын пәндер мен Қазақстандағы компаниялар үшін артықшылықтары туралы толығырақ айтып бере аласыз ба?

«Жоғары бизнес мектебі 2011 жылы кәсіпкерлерді қолдаудың қысқа бағдарламаларын ұсына бастады. «ШОБ басшыларын оқыту бағдарламасы» (Бизнестің жол картасы-2020, Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі даму стратегиясының бір бөлігі) содан бері Қазақстанның барлық салалары мен өңірлерінде мыңдаған кәсіпкерлерді табысты оқытып келеді. Ұзақ мерзімді келісімшарт жасау ЖБМ әлеуетін арттыруға көмектесті, ол кейіннен маркетингтік стратегия, өзгерістерді басқару, жобаларды басқару, деректерді талдау, қаржылық есептерді талдау, келіссөздер, көшбасшылық сияқты салаларда ондаған қысқа бағдарламаларды дайындау үшін пайдаланылды.

Жоғары мамандандырылған курстарды ашық жиынтық форматында ұсына отырып, ЖБМ Қазақстанның жетекші компанияларын (және кейбір шетелдік компанияларды) олардың қажеттіліктері үшін арнайы әзірленген бағдарламалардың сапасы мен қажеттілігіне сендіру үшін бағдарламалардың жеткілікті кең таңдауын жасады. Мысалы, 2017 жылы VISA компаниясына арнап әзірленген «Төлемдер болашағы» бағдарламасы ондаған түрлі елдердің (соның ішінде Қазақстанның) қаржылық реттеушілері үшін өткізілді.
2021 жылға қарай басқарушы қызметкерлерге арналған ЖБМ бағдарламалары ондаған түрлі елдерден 4600-ден астам бизнес иелерін, менеджерлері мен көшбасшыларын оқытты», - деп жауап берді доктор Дюпарк.

Маңыздылыққа Ие Дипломдық Бағдарламалар күшіне сүйене отырып

НУ Жоғары бизнес мектебіндегі дипломдық бағдарламалары туралы не деуге болады? Қазіргі уақытта қандай бағдарламалар қол жетімді және олар қашан іске қосылды? Бұл бағдарламаларды ұқсас бағдарламалармен салыстырғанда не ерекшелендіреді?

Доктор Дюпарк 2013 жылдан бастап Жоғары бизнес мектебі бірқатар дәреже бағдарламаларын ұсына бастағанын атап өтті.

«Біріншіден, басшыларға арналған MBA бағдарламасы (Дьюк Университетінің Фукуа Бизнес Мектебімен серіктестікте) 2013 жылдың ақпан айында іске қосылды. EMBA флагмандық бағдарламасы 2013 жылы 17 қатысушыдан біздің ең үлкен когортта 46 қатысушыға дейін өсті», - деп түсіндірді ол, — қазақстандық бизнестегі МВА түлектерінің тізімі: әсерлі көрінеді Алмасадам Саткалиев (Самұрық-Қазына басқармасының төрағасы), Акылжан Баймагамбетов (Қазақстан Ұлттық Банкі Басқарушысының орынбасары), Талгат Имангалиев (Уорли Парсонс бас директоры), Толганай Ботаканова (First Heartland Bank бас директоры), Камалжан Надыров (Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығының басшысы, денсаулық сақтаудың бұрынғы вице-министрі), Ляззат Ибрагимова (Отбасы банкінің бас директоры) және басқалары.
«Люкс» деңгейіндегі флагмандық бағдарламадан бастау стратегиясы қызықты және «нөлден» құрудың кең таралған стратегиясынан ерекшеленеді (біз оны KIA әдісі деп атаймыз). Алдымен флагмандық бренд құру бойынша EMBA бағдарламасын ұсына отырып, Назарбаев Университеті өршіл бренд құрды. Бұл KIA-ға қарағанда ТЕСЛАға ұқсас тәсіл.

EMBA бағдарламасы іске қосылғаннан кейін қазақстандық бизнес-қоғамдастықты қолдау үшін бірқатар жаңа бағдарламалар іске қосылды: күндізгі MBA дәрежесі, қаржы саласындағы ғылым магистрі дәрежесі және адами ресурстарды басқару саласындағы магистр дәрежесі. Сонымен қатар, Инженерлік және цифрлық ғылымдар мектебімен бірлескен бағдарлама, Инженерлік менеджмент магистрі, университеттегі ең сәтті магистрлік бағдарламалардың бірі болды.

Жоғары бизнес мектебінің магистрлік бағдарламаларының түлектері басшылық лауазымдарға ие болды және Қазақстан мен бүкіл әлем (Дубай, ЕО, Силикон алқабы және, әрине, Қазақстан) компанияларында стартаптар құрды».

Ағымдағы халықаралық ынтымақтастық туралы не айтар едіңіз? Қандай бизнес-мектептермен және негізгі серіктестермен қарым-қатынас орнатылды, алмасу бағдарламалары іске қосылды және т. б.?

Доктор Дюпарк НУ ЖБМ профессор-оқытушылар құрамы мен бағдарламаларының сапасы назардан тыс қалмайтынын атап өтті. Соңғы бірнеше жылда ең үздік халықаралық мектептер магистранттарды ҚЖМ халықаралық резидентурасына жіберді. Олардың арасында Сколково (Мәскеу), Гонконг ғылым және технологиялар университеті (Гонконг), Гонконг қалалық университеті (Гонконг) студенттері, сондай-ақ ынтымақтастық ниеті АҚШ-тың бірнеше жетекші университеттерінен (мысалы, Гарвард бизнес мектебі) келіп түсті.



Тәждегі Гауһар: Шекарасыз Ғылыми Көшбасшылық

НУ ЖБМ факультет өткізетін ғылыми-зерттеу жұмыстары бойынша, соның ішінде Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту бойынша әсерлі нәтижелерге қол жеткізгені есте қаларлық жайт. Бізге осы іс-шаралар туралы, тиісті жетістіктер туралы және де неліктен бұл мектепті дамытудың маңызды бағыты болып табылатыны туралы толығырақ айтып бере аласыз ба?

«Бағдарламалардың өсіп келе жатқан таңдауы Жоғары бизнес мектебіне одан да көрнекті оқытушыларды жалдауға мүмкіндік берді. Профессор-оқытушылар құрамы қазіргі уақытта 24 оқытушыдан тұрады. Бұл бизнес, сауда және қолданбалы экономика саласындағы жаһандық білімге үлес қосатын, оқытудың озық әдістемелеріне бағдарланған талантты оқытушылар және жетекші зерттеушілер. Бұл ЖБМ зерттеушілері Нобель сыйлығының лауреаттарының, өз саласындағы жетекші зерттеушілердің бірлескен авторлары болып табылады және жалпы әлемдегі басқа зерттеушілерімен 22000-нан астам рет дәйексөз келтірілген.
Ғылыми көшбасшылық-ЖБМ соңғы бірнеше жылдағы ең көрнекті (және тривиалды емес) жетістіктерінің бірі. Дүние жүзіндегі көптеген мектептер алдыңғы қатарлы ғылыми-зерттеу орталықтары болуға тырысады, бірақ оған жететіндер аз. Бұл қиын міндет болып табылатын себептер белгілі: жетекші зерттеушілерді табу қиын, оларды басқару қиын және әсіресе жас университеттерде ұстау қиын. Алайда, бұл өте маңызды, өйткені ЖБМ-де біз зерттеу негізінде оқытуды жүргіземіз, бұл біздің студенттерге бизнестегі үлкен мәліметтермен жұмыс істеудің жаңа тәсілдерімен, басқару тәжірибелерімен және курстарымызда көрініс табатын жаңа идеялармен танысу арқылы оқуды аяқтағаннан кейін артықшылықтарға кепілдік береді.

Пәндік аймақ бойынша өлшенген дәйексөз көрсеткіші (FWCI) мектептің (немесе жеке зерттеушінің) орташадан төмен (1-ден төмен), орташа (=1) немесе орташадан жоғары (1-ден жоғары) жұмыс істейтінін өлшейді. Үздік университеттерде 1,5 — тен жоғары FWCI болуы мүмкін (Сингапур ұлттық университетінің FWCI — 1,90; Цинхуа университеті — 1,80; Дьюк Университеті-1,60). Жеке мектептерде FWCI біршама жоғары болады. Мысалы, ірі ғылыми-зерттеу бизнес мектептері FWCI 2,0-ге жақындата алады (мысалы, Фукуа Бизнес Мектебі-1,92). NU Жоғары бизнес мектебі қазіргі уақытта FWCI 1,80-ге ие. Бұл «үздік ғылыми мектептер» деңгейіне сәйкес келеді.

Жоғары бизнес мектебі сонымен қатар беделді UT-Dallas зерттеу рейтингісіне енгізілген жалғыз Орта Азиялық бизнес-мектеп болып табылады (осы саладағы жетекші журналдардың индекстелген SCOPUS негізделген). ЖБМ жарияланымдарының шамамен 80% - ы Q1 журналдарының сапа санатына жатады, ал жарияланымдарының шамамен 30%-ы The Financial Times Top-50 Business Journals басылымдарының басқа беделді тізімінде пайда болады.

Іргелі зерттеулерден басқа, жоғары Бизнес Мектебі Қазақстан Республикасында экономика мен кәсіпкерліктің дамуына байланысты қолданбалы зерттеулер жүргізеді. Атап айтқанда, 2014 жылдан бастап ЖБМ «Кәсіпкерліктің жаһандық мониторингі (GEM)» атты танымал халықаралық зерттеудің ұлттық үйлестірушісі болып табылады. ЖБМ жариялайтын gem жыл сайынғы елдік есебінде Қазақстанда және қалған әлемде кәсіпкерлікті дамыту шарттары салыстырылады.

Біздің зерттеуіміз ислам банкингі, криптовалюталардың болашағы, «Белдеу және жол» бастамасы, ақша-кредит саясаты және т. б. сияқты көптеген тақырыптарды қамтитын өнеркәсіп көшбасшылары мен саясаткерлер үшін ұйымдастырған көптеген іс-шаралардың арқасында кең қоғамдастықта көрініс табады. Жоғары бизнес мектебі Қазақстанның әлемдегі орнын жақсы түсінуге өз үлесін қосу үшін Дүниежүзілік банкпен, ЕҚДБ, АДБ және басқа да ұйымдармен жұмыс істеді», - деп жауап берді доктор Дюпарк.



Алдағы Жол: Төзу үшін Салу, Жетістікке жету үшін Салу, Маңыздылыққа ие болу үшін Салу

Құрметті Патрик, қызықты сұхбатыңыз үшін рахмет! Қорытындылай келе, атқарылған жұмыстың қандай аралық нәтижелерін атап өткіңіз келеді? Жақын болашақта қандай негізгі міндеттерді шешу керек?

Доктор Дюпарк: «Күшті бренд құру уақытты қажет етеді. Жалпы алғанда, көзге түсу және байыпты қабылдану үшін шамамен 10 жыл, тұрақты күшпен берік мұра құру үшін тағы 10 жыл қажет. Жоғары бизнес мектебі сөзсіз көзге түсті және байыпты қабылданады. Мықты іргетас құра отырып, мектеп оны әртүрлі жолдармен нығайтады.

Біріншіден, Төзу үшін Салады: Ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылық үшін үлкен қызмет қажет. Бұл мақсатқа жету үшін бизнес бакалавриат бағдарламасын және түлектердің ірі когорттарын енгізу өте маңызды болады. Біз AACSB аккредитациясы жергілікті және халықаралық бағдарламаларға көбірек студенттерді тартуға көмектеседі деп күтеміз. Сондай-ақ, ЖБМ ұсынылатын сырттай/кешкі бағдарламалардың санын арттыруға ниетті.

Екіншіден, Жетістікке жету үшін Саламыз: «Ең төменгі тиімді масштабқа» жету үшін оқытушылар құрамын кеңейте отырып. Бір-екі ғана сарапшы жұмыс істейтін кейбір топтар толыққанды зерттеу тобы болу үшін немесе оқытушылардың ұтқырлығының қалыпты ауытқуларына төтеп бере алатындай тым кішкентай. Бұл әмбебап сандар емес, бірақ бизнес-мектептерде 36 оқытушының болуы жақсы практикалық ереже болып саналады (6 түрлі білім саласындағы 6 оқытушы).

Профессор-оқытушылар құрамы санының артуы академиялық және қолданбалы зерттеулердің айтарлықтай кеңеюіне әкеледі. Әрине, көбірек нұсқаушылар көбірек жариялайды. Бірақ оқытушылардың айтарлықтай саны ұстап қалу мен өнімділікті арттырады. Әдетте ғалымдар өзгерісті ұнатпайды. Егер олар өздерін жақсы ортада орналасқандарын сезінсе және жұмысты орындау үшін әріптестері жеткілікті болса, олар қалады. Академиялық зерттеулер сонымен бірге бірге жұмыс істейтін 6 адам жеке-жеке 6 зерттеушіге қарағанда әлдеқайда көп жетістікке жететін салалардың бірі болып табылады. Профессорлық-оқытушылық құрамның саны бойынша ЖБМ — нің келесі мақсаты-36 адам.

Және, ақыр соңында, Маңыздылыққа ие болу үшін Салу: Оқытушы-зерттеушілердің көбірек болуы сонымен қатар компаниялар, өнеркәсіптік ұйымдар және мемлекеттік мекемелер дереу қолдана алатын қолданбалы зерттеулерді жүргізуге көбірек мүмкіндіктер ашады. Қолданбалы зерттеулер табыс әкеледі (Төзу үшін Салу), зерттеушілерге олардың ойлауы мен жарияланымдарына әсер етеді (Жетістікке жету үшін Салу), сонымен қатар біздің оқу бағдарламаларымызды зерттеу үшін нақты деректермен қамтамасыз етеді (Маңыздылыққа ие болу үшін Салу)» деп сөзін толықтырды.