Кілт сөз бойынша іздеу

НУ ЖБМ түлектері Қазақстан экономикасының түрлі салаларында жоғары лауазымдарға ие

ЖАНАЛЫҚТАРҒА ОРАЛУ

НУ ЖБМ түлектері Қазақстан экономикасының түрлі салаларында жоғары лауазымдарға ие

НУ ЖБМ түлектері Қазақстан экономикасының түрлі салаларында жоғары лауазымдарға ие. Олар жарнама, ауыл шаруашылығы, қайырымдылық, құрылыс, консалтинг, білім беру, мемлекеттік басқару, денсаулық сақтау, ақпараттық технологиялар, логистика, тау-кен, мұнай-газ және пошта салаларында жұмыс істейді.



2014 жылдың қыркүйегінде НУ ЖБМ МВА күндізгі бағдарламасын іске қосты. Күндізгі МВА бағдарламасы студенттерден жұмыс күндері толық уақытты талап етеді. Бағдарлама, әдетте, кемінде екі жыл жұмыс тәжірибесі бар жас мамандарға арналған.

Біздің мектептің күндізгі МВА бағдарламасының бірнеше түлектері өздері туралы, бағдарламадағы тәжірибесі және қазір өмірде не істеп жатқандығы туралы сұрақтарға жауап берді.

- Сіз қазіргі уақытта немен айналысасыз?


Ұлан Қаражігітов, 2016 ж. МВА бағдарламасы: Мен «SmartRemont» компаниясының маркетинг және өнім жөніндегі директоры болып жұмыс істеймін. Бұған дейін мен Орталық және Шығыс Еуропадағы «Microsoft» компаниясында 4 жыл жұмыс істедім. Мен сондай-ақ жасанды интеллект стартапының негізін қалаушымын – recordo.me және Homerun.kz жүгіру мектептері. Менде электрондық коммерция, бөлшек сауда және маркетинг саласындағы кәсіпкерлік тәжірибем бар.

Ақмарал Оразалы, 2016 ж. МВА күндізгі бағдарламасы: Қазіргі уақытта мен Dubaidata-дағы «SmartDubai» компаниясының өнімдер мен жобалар жөніндегі менеджері болып жұмыс істеймін. Шын мәнінде, бұл екі түрлі позиция, бірақ шағын командада идея пайда болған сәттен бастап жобаны басқаратын және оны нәтижеге жеткізетін адам болуы керек. Жобалардың өздеріне келетін болсақ, мен қаланың деректер мен технологияларды реттеу саласындағы түрлі стратегиялық жобаларымен айналысамын. Атап айтқанда, мен деректер регистрі бойынша жобалармен, сондай-ақ жасанды интеллект этикасы жобасымен жұмыс істеймін. Соңғы жылдары бұл сала қарқынды дамып, алға жылжыды және деректердің құпиялылығын қорғау, деректер этикасы және технологияны дамыту саласында көптеген қызықты оқиғалар болды. Мен Дубайдағы деректер этикасын дамыту бойынша жұмыс істеймін. Біз жасанды интеллектпен жұмыс істеу бойынша нұсқаулық пен принциптерді шығардық, тренингтер өткіздік, кеңес құрдық және олармен әрі қарай даму үшін бір жылдан бері жұмыс істеп келеміз. Біз сондай-ақ әлемнің түрлі қалаларымен және халықаралық ұйымдармен ынтымақтасамыз.

Әсем Жанғұтинова, 2019 ж. МВА күндізгі бағдарламасы: Соңғы жылдары мен «Finexeducation» жеке білім беру жобасының серіктесі ретінде жұмыс істеймін.

Мағжан Оразалы, 2018 ж. МВА күндізгі оқу бағдарламасы: ЖБМ-ны бітіргеннен кейін Amazon компаниясы мені Гданьск қаласындағы кеңседе жұмыс істеуге шақырды, онда Польшадағы Amazon, Германиядағы Amazon және Түркиядағы Amazon-да тауарларды сегментациялау және санаттау үшін скриптерді әзірлеумен және машиналық оқытумен айналыстым.

Мен Amazon-да 2 жыл жұмыс істедім, таяуда Қазақстанға қайтып келдім, қазіргі уақытта біздің отандастарымыз үшін 4G және LTE жылдамдығы жоғары интернеті болуы, олардың қашықтан жұмыс істеуге және оқуға және қалаларда қолжетімді барлық цифрлық қызметтерді пайдалануға мүмкіндігі болуы үшін ауылдық жерлерде цифрлық теңсіздікті қысқарту мақсатында МЖӘ тетігі шеңберінде Қазақстанда талшықты-оптикалық байланыс салу бойынша қазақстандық телекоммуникациялық компанияда жетекші талдаушы болып жұмыс істеймін.

- Неліктен сіз МВА дәрежесін алуға шешім қабылдадыңыз?

Ұлан: Менде үлкен кәсіпкерлік тәжірибе болды. Барлық бизнес БАҚ, соның ішінде Forbes, менің бизнесім туралы жазды.

Жұмыс барысында мен қызықты жағдайларды жиі кездестірдім және белгілі бір мәселелерді шешуге қымбат уақыт жұмсадым. Мен әрқашан бірегей міндеттерді шешпейтінімді түсіндім. Мұның бәрі мыңдаған рет шешілген және көп уақытты ысырап етудің қажеті жоқ. Сондықтан мен мансаптың бір жарым жылын МВА-ге өткізуді ұйғардым. Қазақстанда мектеп таңдай отырып, мен ең жақсы нұсқа – бұл НУ ЖБМ екенін түсіндім де, МВА күндізгі бағдарламасына түстім.

Ақмарал: Шын мәнінде, менде 2 негізгі себеп болған шығар, олардың бірі қарапайым. Мен бизнес туралы көбірек білім алғым келді. Мен IT-саласында жұмыс істедім және әрбір жаңа жобамен компания бизнесінің кез келген басқа саласын түсіну маған қаншалықты қиын екенін түсіндім, ал бұл әртүрлі бөлімдер үшін шешімдер әзірлеген кезде маған жұмыста қажет болды. Екінші себеп - байланыс орнату. Мен шетелде бакалаврда оқыдым, келгеннен кейін мен жергілікті жағдайда әртүрлі үлкен тәжірибесі бар қызықты, өршіл және бизнеске бағытталған адамдардың есебінен қарым-қатынас шеңберін кеңейткім келді.

Әсем: Мен ұлттық компанияда жұмыс істедім және мен үлкен жүйеде кішкентай бұранда болған сияқты көрінді. Аудит, бухгалтерлік есеп және салық саласында 10 жылдан астам тәжірибем бола тұра, мен МВА-ны мақсат еттім, өйткені мен өз бизнесімді ашуға тырысқым келді, өйткені мен НУ ЖБМ-де МВА бағдарламасында үйретуім керек білім мен дағдыларды қолдана отырып, бар мәселелерді шешуге әсер еткім келді.

Мағжан: Мен бұл туралы ұзақ ойландым, өйткені Beeline Қазақстандағы кәсіби қызметімде абоненттерді, гигабайттарды және тарифтік жоспарларды талдаумен кездестім, бірақ менде абоненттерді ақшаға айналдыру, оларды ROI-ге аудару, NPV, WACC есептеу және т.б. сияқты білім мен дағдылар болған жоқ. Қаржы блогындағы әріптестерімнің баяндамаларында мен бұл терминдерді, олардың нені білдіретінін және компания үшін қаншалықты маңызды екенін түсінбедім, сондықтан мен магистратураға, MBA-ға түсуге бел будым.

Осы кезде біздің Beeline-дағы бөлімімізге Назарбаев Университетіндегі МВА күндізгі бағдарламасының бағдарламасына кеңес беріп, маған көмектескен 2018 жылғы НУ ЖБМ ІӘМ күндізгі бағдарламасының түлегі Ерлан Мейірбек келді. Бағдарлама туралы Ерлан маған ғана емес, біздің коммерциялық директорымыз Рауан Қабдрахимовке де айтып берді, содан кейін ол НУ ЖБМ басшыларына арналған ІӘМ бағдарламасына түсті. Айтпақшы, содан бері Beeline мен НУ ЖБМ арасында НУ ЖБМ студенттерінің және басқалардың тағылымдамалары түріндегі ынтымақтастық осы үшін жол ашқан Ерланның арқасында басталды.

- Оқу кезіндегі тәжірибеңіз туралы айтып берсеңіз? Сіздің сүйікті профессорыңыз және пәніңіз?

Ұлан: О, бұл керемет уақыт болды. 30 жастан асқан кез-келген адамға жұмыста осындай үзіліс жасауға және жұмысқа алаңдамай, өзін-өзі дамытуға арнауға кеңес беремін. Біздің топта сыныптастар арасында бірден оң байланыс пайда болды. Әр түрлі тәжірибесі мен білімі бар адамдармен оқу қызықты болды. Топтық жұмыс – тұлғааралық дағдыларды дамытудың жақсы құралы. Маған кәсіпкерлік және маркетинг сияқты гуманитарлық пәндер ұнады, бірақ мен Атану Ракшиттің статистикасын да атап өтер едім. Енді мен үлкен деректер тақырыбын жақсырақ түсінемін және деректерді түсіну қажет.

Ақмарал: Маған бағдарлама өте ұнады. Оқуды бітіргеннен кейін формат өзгерген сияқты, бірақ біз бір пәнге 2 апта уақыт бөліп, емтихан тапсырып, басқа пәнге көштік. Менің есімде топтық жұмыс, топтық жұмыс бөлмелері,барлық шағымдарымызға қарамастан, бізге және, әрине, профессорларымызға көмектескен мұғалімдердің көмекшілері жақсы қалды. Бұл өте қызықты және кейде эмоционалды болды. Бізге Дьюк университетінің оқытушылары келді. Көптеген қызықты тақырыптар болды, бірақ ең есте қаларлығы Кевин Шангпен «Операцияларды басқару» және Шарон Эйснермен «Іскери байланыс» болды.

Әсем: Мен үшін ең жақсы маман Джо ДиВанна болды. Ол менің бүкіл дүниетанымымды төңкеріп жіберді. Айтпақшы, ол маған өз бизнесімді бастауға кеңес берді. Ол маған ұзақ эссе жазуды, жылдық есептерді оқуды, инвестициялар әлемімен таныстыруды және қаржы, кәсіпкерлік және басқару сұрақтарына көптеген жауаптар берді.

Мағжан: Керемет және көңілді болды, өйткені ол тек профессорлардан ғана емес, курстастарынан да білім алды. Екеуі де бағдарламаны өте жарқын және қанық етті. Мен үлкен тәжірибе жинадым, өйткені сыныптастар өте жан-жақты, әртүрлі салалар мен салалардан болды. Көптеген қызықты заттар болды. Маған өте ұнады - Анатолий Количевпен «Статистика» және Кей Стайспен «Бухгалтерлік есеп». Сондай-ақ маған Дьюк университетіндегі 2 пән – «Дамушы нарықтар» және «Келіссөздер» өте ұнады.

Менің сыныптастарыммен Дьюк Университетінің бизнес мектебінде керемет тәжірибе алмасу болды: біз 2 пәнді таңдадық, ал қалған уақытты Fuqua-ның әртүрлі студенттік клубтарымен, мысалы, консультациялар, инвестициялар және т.б. танысуға, сөйлесуге және баруға арнауды шештік.

Сонымен қатар, біз қыркүйек айында келгендіктен, екі курста ІӘМ студенттерінің жаңа тобына қосыла алдық. Оқу басталғаннан бастап олар саналы түрде жұмыс іздеп, бағдарлама аяқталғаннан кейін жұмысқа дайындала бастағанын байқадым.

Студенттік клубтардың жұмысы өте жоғары деңгейде, оларды оқытушылар аз үйлестіре отырып, студенттер басқарады. Бұл клубтардың сабақтастығы бар. Олар өте пайдалы, мысалы, олардың қатысушылары бір-біріне қажетті компанияларға іріктеу кезеңдерінен өтуге көмектеседі, кейстер бойынша серіктестер ретінде әрекет етеді, көптеген танымал спикерлер мансапты басқару тәжірибесімен бөлісуге келді және т.б. бізде P&G USA бас директорының қонақ дәрісі де болды.

- МВА бітіргеннен кейін сіздің өміріңіз бен кәсіби қызметіңіз қалай өзгерді?

Ұлан: Бағдарлама аясында бірнеше апта бойы мен Microsoft рекрутерлерімен таныстым және сұхбаттасу процесін бастадым.Бағдарлама аяқталғаннан кейін менде Microsoft-тан 2 басшылық лауазымға жұмыс істеу туралы ұсыныс болды. Мен Windows бизнес тобының жетекшісін таңдадым. Жаһандық IT-лидерде және әлемдегі ең қымбат компанияда жұмыс істеу - бұл, әсіресе Қазақстандағы керемет тәжірибе. Мен оны НУ ЖБМ ІӘМ бағдарламасының арқасында ала алдым, өйткені мен Microsoft-қа бизнес-мектеп түлектеріне арналған арнайы трекпен кірдім.

Ақмарал: Менің көшбасшылық қасиеттерім қатты дамыды, мен өзіме сенімдірек болып, өзіме көбірек жауапкершілік ала бастадым. Мен кеңінен талқылап, талдай бастадым. Мен сондай-ақ МВА-ға дейін шешім қабылдамайтын блокчейн стартапымен жұмыс істедім. Мен компаниялардың стратегиясымен және стартаптарда әдеттегідей, басқалармен бірге көмектестім. Болды қызық, ұйым жай ғана көз алдында өсті.

Өз мансабымда тар техникалық бағыттан өнімдер мен жобаларды басқаруға ауыстым. Жалпы, маған әлі күнге дейін көлденең мансаптық өсу, технологиялар мен оларды қолдану, өнімдерді жасау қызықтырады. МВА-ны білу маған стратегияларды, бағыттарды құруға, мүдделі тараптармен жұмыс істеуге, келісімшарттармен жұмыс істеуге, түрлі келіссөздер жүргізуге және серіктестерді тартуға көп көмектесті. Мен заттарды кеңірек қарай бастадым және әртүрлі дағдылардың арқасында жобаларды бюджетсіз және ресурстарсыз немесе оңтайлы емес ресурстармен нәтижеге жеткіздім.

Бұл ІӘМ бағдарламасы бизнес үшін не жақсы екенін, Бас директордың не ойлайтынын, кез-келген маңызды стратегиялық мәселені қалай шешуге болатындығын ойлауға үйретеді. Бұл тәсіл өзекті мәселелердің ұзақ мерзімді шешімдерін табуға көмектеседі. Әр түрлі топтарда жұмыс істеу стрессті жеңуге көп көмектеседі: жоғары қызметтегі адамдардың алдында презентациялардың мерзімі болған кезде бір қызықты оқиға болды, жеткізуші менімен кешкі сағат 7-де сөйлескісі келді және олардың демалыс күндері бар екенін және бәрі үйге кетті және ештеңе уәде ете алмайды деді. Тек күлу ғана қалды.

Айта кету керек, тіпті менің әріптестерім мен менеджерлерім өздерінің бизнес идеялары туралы кеңес алу үшін маған жиі жүгінеді. Мен бұрыннан ұмытып кеткен сияқты көрінетін білімнің көпшілігі автоматты түрде пайда болады.

Әсем: Менің ойымша, сәтсіздікке ұшырау туралы қорқыныш жоқ, өйткені біздің НУ ЖБМ түлектер қауымдастығынан әріптестер мен достар тобы бар.

Мағжан: Бағдарламаға дейін мен қандай білім мен дағдыларды алғым келетінін, немен айналысуым керек екенін білдім. Бағдарламадан кейін мен саланы өзгерткім келмеді, мен әлі күнге дейін ұстанатын аналитика саласында сол IT және телекомда қалуды жоспарладым.

Академиялық білімнен басқа, мен өзіме деген сенімділікке ие болдым, ішкі қорқыныштан арылдым және Amazon көпұлтты компаниясына жұмысқа бардым. Біздің балаларымыздың арасында жетекші халықаралық компанияларда данышпандар жұмыс істейді деген стереотип бар екенін және олар бізден ақылды екенін, біз олардан төмен екенімізді, шын мәнінде олай емес екенін, шетелде бәсекеге түсе алатынымызды атап өткім келеді.

Amazon-да жұмысқа орналасқаннан кейін мен басымнан асырдым. Мен көптеген жігіттерге қорықпауға, соңына дейін баруға, тырысуға кеңес беремін. Егер сіз НУ ЖБМ күндізгі бағдарламасына кірсеңіз, егер сіз осы академиялық жолдан өткен болсаңыз, онда сіз Еуропа, АҚШ және басқа елдердің жігіттерімен бәсекеге түсе аласыз.

- Сіз сыныптастарыңызбен және жалпы қауымдастықпен және НУ ЖБМ-мен байланыста боласыз ба? Бұл байланыс қалай жүреді?

Ұлан: Ия, әрине. Біз бәрімен аз немесе аз байланыста боламыз. Біреулер қазірдің өзінде бірнеше елді өзгертті. Шетелде сыныптастарымен кездесу әрқашан жағымды.

Ақмарал: Біз сыныптастарымызбен байланыста боламыз. Пандемияға байланысты мен оларды ұзақ уақыт көрмедім.Бірақ біз бір қалада болғанда, міндетті түрде кездесеміз. Бізде ортақ чат бар. Сондай-ақ бізді барлық іс-шараларға белсенді түрде тартатын түлектер тобы бар.

Әсем: Мен үшін, ең алдымен, бұл біздің түлектерімізбен қуатты энергетикалық алмасу. Біз тек дос болып қана қоймай, іскер серіктес болдық. Мысалы, қазір курстасымыз екеуміз инвестициялық курсты әзірлеп жатырмыз.

Мағжан: Біз бағдарлама аяқталғаннан кейін де сөйлесуді жалғастырамыз. Менің сыныптастарым бірлескен жобалармен айналысады.Енді Қазақстанға оралғаннан кейін мен түлектермен белсенді араласып, оларды жақсырақ білуді жоспарлап отырмын. Бұл маған ғана емес, басқаларға да пайдалы-мен де пайдалы боламын деп үміттенемін. Мен ЖБМ-ға қолдау көрсеткім келеді, өйткені Қазақстанда әлемдік деңгейдегі бизнес-мектепті құру бойынша үлкен жұмыс атқарылды.

- Сіздің болашақ кәсіби жоспарларыңыз қандай?

Ұлан: Мен стартапқа жаһандық қол жетімділікпен қол жеткізгім келеді.

Ақмарал: Мен әзірге өз жоспарларыммен бөліспесем болады ма? :)

Әсем: Жоспарлар көп, әлеует бар. Оны одан әрі іске асыру үшін жоғары тиімді команда жинау қажет. Бизнесті кеңейту немесе әртараптандыру идеялары бар.

Мағжан: Болашақта мен қазіргі уақытта жұмыс істейтін телекоммуникациялық компанияда жұмысты жалғастырамын. Онда мен негізінен жаңа бизнес пен кіріс ағындарын құрумен айналысамын. Біздің жоба соңғы сатыда болғандықтан, енді компания осы желілердегі қалған көлемдерді монетизациялауға құқылы, яғни біз қосымша қызметтерді, мысалы, интернетке қосылуды ұсына аламыз. МЖӘ шеңберінде тегін қызметтер мектептер, ауруханалар, әкімдіктер, полиция учаскелері және т.б. үшін мемлекеттен субсидиялар есебінен ұсынылады. Бірақ біз қазір коммерциялық негізде жергілікті кәсіпорындар мен жеке тұлғаларды Интернетке қосуға және қамтамасыз етуге қабілеттіміз, бірақ олар үшін баға қалаларға қарағанда қол жетімді болады.

- Сіз НУ ЖБМ-ға түсуге үміткерлерге не ұсынғыңыз келеді/ұсынар едіңіз?

Ұлан: Сіз дұрыс таңдау жасайсыз!

Ақмарал: Егер мен сияқты қарым-қатынас аз болса, маған өте қиын болды, бірақ, соған қарамастан, байланыс орнату өте маңызды. Сіз көбірек біле аласыз және сұхбатқа жақсы дайындала аласыз, ол жерде бұрыннан бар немесе сол жерде болған адамнан сұраңыз.

Әсем: Уақытты ақылмен пайдаланыңыз. НУ ЖБМ-нің оқытушылар құрамы мен кандидаттары сіздің кәсіби мансабыңызға көмектеседі.

Мағжан: Мен болашақ студенттерге не үйренетініңізді білуге, нақты жоспар құруға және соңында не алатыныңызды, нені мақсат ететініңізді түсінуге кеңес бергім келеді – саланы өзгерту немесе кейбір білім кемшіліктерін толтыру немесе кәсіби байланыстар орнату.

Осы мақсаттарға сәйкес академиялық жолыңызды құрыңыз. Оқу өте қарқынды болғандықтан, сіз оқу кезінде көп нәрсені құрбан етуге дайын болуыңыз керек. Сіздің отбасыңыз, ата-анаңыз, балаларыңыз, жұбайларыңыз сіз оқып жатқан кезде қолдау көрсетуге, белгілі бір жүктемені алуға дайын болуы керек. Оқуға түсіп, қозғалыңыз, қиындықтарға дайын болыңыз. Екінші – сұрақтар қойыңыз және оқу процесінен ләззат алыңыз. Ақымақ сұрақтар болмайды, оларды профессорлардан, сыныптастардан сұраңыз, өйткені мұны істеу керек. Үшіншісі - бағдарламаның басынан бастап дереу жұмысқа кірісіңіз. Қай салада жұмыс істегіңіз келетінін ұмытпаңыз және осы саланы зерттеңіз. Қарым-қатынас жасаңыз, кәсіпқойлардан, достардан, студенттерден тәжірибе алыңыз, өйткені уақыт өте тез өтеді. Сізге үйретілген дағдыларды, кеңестерді, өмірлік хакерлерді қолданып көріңіз, құрылымдаңыз.